Written by 19:04 Speerpunten

Adverse Drug Reactions to Guideline-Recommended Heart Failure Drugs in Women: A Systematic Review of the Literature

Auteur Jasmijn van Es, 5e jaars geneeskunde student Universiteit Utrecht

Achtergrond

Vrouwen hebben een 1,5 keer zo groot risico op het ontwikkelen van adverse drug reactions (ADRs), schadelijke en onbedoelde reacties op medicijnen, als mannen. Vrouwen hebben een hogere kans op ernstige ADRs waarvoor ze gehospitaliseerd moeten worden, en ze hebben een hogere kans om te stoppen met hun behandeling vanwege een ADR. Het is lastig om geslachts-specifieke ADRs te evalueren gezien deze weinig voorkomen bij de jonge, veelal mannelijke proefpersonen met weinig comorbiditeiten die meedoen aan klinische trials. Daarnaast zijn vrouwen ook ondervertegenwoordigd in de eerste fase van klinische trials, waarin verdraagzaamheid en dosis-gerelateerde ADRs onderzocht worden.

Waarom is het belangrijk? 

Patiënten met hartfalen (HF) hebben door de hoge prevalentie van comorbiditeiten en polyfarmacie een verhoogd risico op ADRs. Vrouwen met HF worden minder vaak volgens de richtlijn behandeld, mogelijk vanwege een verhoogd risico op bepaalde ADRs. Gezien de ondervertegenwoordiging van vrouwen in alle fasen van klinische HF trials is er echter nog weinig bekend over vrouwspecifieke ADRs voor medicatie die de HF richtlijnen voorschrijven. Deze informatie is belangrijk om de behandeling van HF patiënten te kunnen afstemmen op hun ADR risico en zo onnodige ADRs te kunnen voorkomen.

Wat hebben ze gedaan en wat zijn de uitkomsten? 

Dit artikel is een systematische review naar geslachts-specifieke ADRs bij de door richtlijn aanbevolen medicijnen voor hartfalen.

De auteurs hebben in PubMed Medline en EMBASE gezocht naar relevante artikelen met behulp van de volgende zoektermen: female, women, male, men, sex, gender voor het geslachts-specifieke deel van de zoekstrategie, heart failure, heart decompensation, cardiac decompensation voor hartfalen en drug-related side effects and adverse reactions, side effect, adverse effect
voor ADRs. De door de richtlijn aanbevolen medicijnen voor hartfalen zijn
gebaseerd op de 2016 HF behandelrichtlijnen van de European Society of Cardiology. Er zijn 5 groepen hartfalen medicijnen: Angiotensine converterede enzym (ACE) remmers, bètablokkers, angiotensine II receptor blokkers (ARBs), mineralocorticoïde receptor antagonisten (MRAs) en ivabradine. In dit artikel is ook gekeken naar digoxine, vanwege de gesuggereerde schadelijke effecten voor vrouwen.

Dit leverde 9424 artikelen op, waarvan er 356 daadwerkelijk aan alle zoektermen voldeden en doorgingen naar de full-text screening. De auteurs hebben vervolgens deze 356 artikelen gelezen op zoek naar relevante informatie voor de onderzoeksvraag. Artikelen werden in deze fase geëxcludeerd als er geen geslachts-specifieke data beschikbaar was, de onderzoeksopzet sloot aansloot bij de zoekcriteria, het artikel geen ADR-specifieke data bevatte, de schrijftaal niet Nederlands of Engels was of de volledige tekst kon niet worden achterhaald. Na exclusie bleven 11 artikelen over. Dit was maar 7% van het totaal aantal artikelen met ADR data (155).

In 4 studies werd een hoger aantal ADR’s bij vrouwen gevonden ten opzichte van mannen. Deze studies onderzochten het aantal ADR’s bij ACE-remmers of digoxine. In 1 studie werd een verhoogd aantal ADR’s gevonden bij mannen die behandeld werden met mineralocorticoïde receptor antagonisten. De overige studies vonden geen significant verschil in ADR’s tussen mannen en vrouwen. Het lage aantal studies en participanten maakt het echter lastig om harde conclusies te trekken.

Wat is de relevantie van dit artikel?

Dit artikel laat zien dat er een gebrek is aan geslachts-specifieke kennis over ADRs bij de door de richtlijn aanbevolen medicijnen voor hartfalen. Dit gebrek aan geslachts-specifieke data is vergelijkbaar met de beperkte toename van vrouwelijke deelnemers in klinische trials, twee problemen die met elkaar verbonden zijn. Echter, als we wachten totdat er voldoende vrouwen meedoen aan klinische trials, missen we de kansen om relevante ADR gegevens boven tafel te krijgen. De ondervertegenwoordiging van vrouwen in klinische trials vraagt om een nieuwe aanpak. Doordat maar weinig vrouwen meedoen aan klinische trials, worden ADRs die voornamelijk bij vrouwen voorkomen te zeldzaam om in zulke trials te kunnen oppikken. Observationele studies kunnen hier een grote bijdragen leveren omdat ze meer vrouwen includeren en dus meer statistische ‘power’ hebben om vrouwspecifieke ADRs te vinden en te rapporteren. De auteurs pleiten daarom voor meer aandacht voor geslachts-specifieke data en vinden dat het rapporteren van geslachts-specifieke data de norm zou moeten.  

Wat zijn de volgende stappen?

Door het gebrek aan geslachts-specifieke ADR data voor de door richtlijnen aanbevolen medicijnen voor hartfalen komen er minder ADRs aan het licht die enkel bij vrouwen voorkomen. Het momenteel beschikbare bewijs wijst op de aanwezigheid van geslachts-specifieke ADR’s, maar dit blijft onzeker gezien het gebrek aan data. Het rapporteren van geslachtsspecifieke ADR’s is niet toegenomen in de afgelopen drie decennia. Er is actie nodig om geslachts-specifieke rapportage de norm te maken in de wetenschap. 

(Visited 32 times, 1 visits today)
Close